homeCiekawostki → Doktor Jan Gawlik

Doktor Jan Gawlik

 

 

Jan Pawe Gawlik urodzi si 20 czerwca 1836 roku w Pisarzowicach koto Biaej, w patriotycznej rodzinie wociaskiej. Jego rodzice, Anna i Marcin Jan, pragnc by ich syn wstpi na sieczk duchown zapewnili mu staranne wyksztacenie. Nauki pobiera w szkotach w Cieszynie i w Bochni, a nastpnie w Gimnazjum w. Anny w Krakowie. Studia lekarskie rozpocz w roku 1858 na Uniwersytecie w Krakowie. W wieku 22 lat, na pierwszym roku studiów zosta sekretarzem zarzdu Towarzystwa Bratniej Pomocy. 

Po wybuchu Powstania Styczniowego, bdc studentem pitego roku medycyny, zosta mianowany dziesitnikiem pod dowództwem majora Lipiskiego. Wykonujc rozkazy przeoonego sprowadzi z Polanki Wielkiej do Krakowa oficera artylerii - Guchowskiego. Nastpnie wraz z druyn powstacz mia si uda na front, lecz od tego zamiaru odwiód go prof. J. Szujski.

Od tej pory, przygotowujc si do doktoratów, pracowa pod kierunkiem prof. A. Bryka w klinikach krakowskich, gdzie leczy i opatrywa miedzy innymi rannych powstaców. Na skutek nieprzyjaznego stosunku prof. A. Bryka do Polaków i powstania, Jan Gawlik po otrzymaniu doktoratów z medycyny wewntrznej i chirurgii (1864 rok) rozpocz prac w klinice prof. J. K. Dietla jako adiunkt. Wówczas zacza si jego dziaalno pedagogiczna. W trakcie wyjazdów prof. J. K. Dietla do Wiednia, Jan Gawlik zastpowa go, a jego prelekcje na Uniwersytecie suchano z wielkim zainteresowaniem. W okresie adiunktury dr Jan Gawlik, publikowa w „Przegldzie lekarskim".

Po odsuniciu z Uniwersytetu prof. J. K. Dietla, jego miejsce zaj prof. K. Gilewski, wykazujcy przyjazny stosunek do dziaalnoci modego lekarza. Przez pótora roku, bdc adiunktem, Jan Gawlik opiekowa si powstacami i pisa instrukcje medyczne na ich uytek. Jednake zosta zadenuncjowany, a nastpnie zwolniony ze swego stanowiska za dziaalno konspiracyjna.

W wyniku owych zdarze, pozostaa mu jedynie prywatna praktyka lekarska. Wraz z on Mari, przeniós si na prowincje i obj prace w Przegini Duchowej w pobliu Krakowa, a póniej pracowa jako lekarz zdrojowy w egiestowie.

Jesieni 1868 roku, prof. J. K. Dietl poleci zdolnego lekarza Aleksandrowi hr. Branickiemu w Suchej, który zatrudni dr. Jana Gawlika na stanowisku lekarza skarbowego dóbr Branickich. Sw dziaalno rozpocz od ksztatowania potrzebnej w rodowisku owiaty medycznej i sanitarnej. W rok po objciu posady (1869 rok) zorganizowa w Suchej Oddzia Towarzystwa Pedagogicznego.

W Suchej dr Jan Gawlik zasyn jako poonik, chirurg oraz lekarz kolejowy. Jako aktywny spoecznik powoa do ycia Ochotnicz Stra Poarn w Suchej oraz byt zaoycielem gniazda „Sokoa” w Suchej (Towarzystwa Gimnastycznego „Sokó").

W 1870 roku na wiat przyszed jego syn - Jan Gawlik, który poszed w lady ojca i z czasem obj funkcje dyrektora szpitala w Nowym Targu.

W okresie I Wojny wiatowej Sucha bya punktem pomocy lekarskiej dla rannych onierzy. Po zwiniciu szpitala wojennego i stacji chorych od kwietnia 1917 roku w Zamku zlokalizowany zosta szpital Czerwonego Krzya dla rekonwalescentów na 1200 óek, którymi opiekoway si siostry nazaretanki. Prawdopodobnie w tej placówce równie udziela si dr Jan Gawlik.

 

Do koca swoich dni dr Jan Gawlik przyjmowa chorych, darzcych go bezgranicznym zaufaniem. We wrzeniu  1927 roku, majc 91 lat, napisa swój ostatni artyku, powicony swojemu mistrzowi prof. J. K. Dietlowi. Przed mierci przekaza swe rkopisy, korespondencje z czasów Powstania Styczniowego, uwagi o powstaniu oraz opis wasnego ycia Bibliotece Branickich w Suchej.

Dr Jan Gawlik zmar 6 kwietnia 1928 roku w wyniku zapalenia opucnej. Zosta pochowany w rodzinnym grobowcu na suskim cmentarzu, którego projekt przypisywany jest Teodorowi Talowskiemu, jednemu z najwaniejszych polskich architektów przeomu XIX i XX wieku.

W 1984 roku dr Jan Gawlik zosta patronem Szpitala Rejonowego w Suchej Beskidzkiej.

 

Fot. Doktor Jan Gawlik oraz pocztówka z zamkiem suskim, Zbiory archiwalne MMSB.




    lekcje muzealne         dla przewodnik�w

    Muzeum Miejskie Suchej Beskidzkiej
    ul. Zamkowa 1
    34-200 Sucha Beskidzka

    tel. + 48 33 874 26 05
    fax: + 48 33 874 26 05
    Zobacz nas na: