home → Historia

Historia Muzeum Miejskiego Suchej Beskidzkiej

15 wrzenia 2007 roku w Sali Rycerskiej suskiego zamku odbya si uroczysta inauguracja dziaalnoci Muzeum Miejskiego w Suchej Beskidzkiej. Jest to najmodsza z samorzdowych instytucji kultury w miecie i jedyna o statusie muzeum na terenie powiatu suskiego wpisana ju na stae w kulturowy krajobraz miasta, ksztatujc tosamo regionaln lokalnej spoecznoci stanowic spor atrakcj zarówno dla turystów odwiedzajcych Such  jak i samych jej mieszkaców.

O tym, e w Suchej Beskidzkiej, miecie o sporych tradycjach historycznych, a od bez maa czterech stuleci gównym orodku administracyjnym, gospodarczym i kulturalnym regionu, brakuje instytucji, która w profesjonalny sposób zajmowayby si gromadzeniem, dokumentowaniem  i odpowiednim udostpnieniem ladów przeszoci, i e powinna ona powsta, mówiono ju od dawna. Jednak do realizacji tych  planów doszo dopiero w pierwszej dekadzie XXI wieku, kiedy to Sucha, w 2005 roku, obchodzia 600-lecie swojego istnienia jako osady powstaej na poudniowo- wschodnich rubieach ówczesnego ksistwa owicimskiego. Rok po jubileuszowych obchodach, w dniu 24 padziernika 2006 roku, Rada Miejska w Suchej Beskidzkiej na wniosek Burmistrza Miasta Stanisawa Lichosyta przyja uchwa w sprawie utworzenia Muzeum Miejskiego Suchej Beskidzkiej i nadaniu mu statutu przeznaczajc na jego siedzib miejsce, które nadawao si do tego celu w sposób naturalny i oczywisty – pomieszczenia poudniowo-wschodniego skrzyda renesansowego zamku suskiego, stanowicego od wieków serce i dum miasta. 

To wanie tutaj, w 2 po. XIX wieku, za spraw hr. Aleksandra Branickiego, ówczesnego waciciela zamku oraz dóbr suskich, zostaa zgromadzona i udostpniona naukowcom oraz mionikom historii i sztuki wspaniaa kolekcja biblioteczno-muzealna znana jako „Zbiory biblioteczno-muzealne Branickich i Tarnowskich”, uznawana do wybuchu II wojny wiatowej za jedn z najcenniejszych na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej. W okresie zaborów stanowia ona miejsce, w którym „czu” byo ducha dawnej Polski, a i po odzyskaniu niepodlegoci w 1918 roku, wci pozostawaa nieocenion skarbnic wiedzy dla korzystajcych z jej zasobów pasjonatów historii i kultury.

Ustanowienie siedziby muzeum miejskiego w tym wanie miejscu spio symboliczn klamr stare i nowe czasy, ponownie podkrelajc wyjtkow rol zamku jako miejsca, w którym szacunek dla przeszoci i tradycji jest wartoci szczególn. Od pocztku swojego istnienia muzeum skupia si na realizacji celów i z zada, okrelonych w Statucie a take ustawach: o muzeach, ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, organizowaniu i prowadzeniu dziaalnoci kulturalnej. Bdc instytucj zaufania publicznego, jest depozytariuszem pamici o przeszoci i miejscem, które aktywnie uczestniczy w procesie ksztatowania wiadomoci historycznej oraz postaw spoecznych. Cele te realizuje poprzez dziaalno biec oraz udostpnianie zbiorów zwiedzajcym, organizacj rónotematycznych wystaw czasowych, opracowywanie i publikacj wydawnictw regionalnych, a take prowadzenie na szerok skal dziaalnoci edukacyjnej. Muzeum na bieco wspópracuje z innymi placówkami muzealnymi, naukowymi, owiatowymi oraz stowarzyszeniami NGO. Muzea, niezalenie od reprezentowanej specjalnoci, ksztatuj humanistyczn postaw wzgldem ycia, zwaszcza wród modego pokolenia. Std te zastosowanie w suskiej instytucji kultury nowoczesnych interaktywnych technologii, które zwaszcza modym ludziom uatwiaj poznanie danego zabytku w szerszym kontekcie kulturowym. W przecigu dekady muzeum opracowao i przedstawio zwiedzajcym ponad 30 rónorodnych wystaw, wród których znalazy si min.:

 

  • „KOLEKCJA MALARSTWA NOWOYTNEGO HABSBURGÓW YWIECKICH” (2007)

- ekspozycja zawierajca bardzo cenne obiekty europejskiego malarstwa nowoytnego autorstwa austriackiego malarza Marina van Maytensa Modszego (1695-1770), woskiej artystki doby renesansu Sofonisby Anguissoli (1532-1625), zbiory broni biaej (szable i kordelasy XVII-XIX wiek), palnej (muszkiety) a take numizmaty, meble i liczne pamitki (cznie ok. 100 obiektów). Wystawa prezentowana jest do dnia dzisiejszego. Wacicielem zbiorów jest prywatny depozytariusz.

 

  • „Z HISTORII SUSUKIEJ KOLEI” (2008)

-wystawa fotograficzna, skadajca si z 30 wieloformatowych plansz, powicona dziejom budowy linii kolei transwersalnej w Suchej przygotowana z Fundacj Era Parowozów w Warszawie i prezentowana w czasie Parowozjady we wrzeniu 2008 roku.

 

  • „POR FIDE ET PATRIA” ZA WIAR I OJCZYZN (2009)

-ekspozycja czasowa, prezentujca 170 cennych grafik i rysunków od XV do XIX wieku, tworzca „szkic” historii grafiki i rysunku polskiego, stanowicych niegdy cz wspaniaej kolekcji biblioteczno-muzealnej znajdujcej si w suskim zamku w czasach, gdy jego wacicielami byy rodziny Branickich i Tarnowskich w XIX wieku i 1. po. XX wieku, a obecnie bdcych w posiadaniu Muzeum Narodowego w Warszawie. Wystawa zawieraa dziea m.in. Willema Hondiusa, Jeremiasza Falcka, Jana Piotra Norblina, Zygmunta Vogla, Franciszka Smuglewicza, Piotra Michaowskiego, Artura Grottgera, Cypriana Kamila Norwida i Juliusza Kossaka. Wystawa przygotowana przez suskich muzealników wspólnie z dziaem Rysunku Nowoytnego w Warszawie. Wystawie towarzyszy folder pod tym samym tytuem. 

 

  • „DIALOGI, KORESPONDENCJE, MALARSKA RZECZYWISTO WOJCIECHA WEISSA I ANERI” 

-ekspozycja czasowa prezentujca malarstwo jednego z najwaniejszych twórców polskiego modernizmu - Wojciecha Weissa (1875-1950) oraz jego ony Ireny (pseud. Aneri; 1888-1981). Zbiory wypoyczone zostay od wnuczki artysty Renaty Weiss oraz z Muzeum im. Wojciecha Weissa w Krakowie (ok. 60 obrazów olejnych, grafik oraz fotogramy i pamitki wraz z narzdziami pracy artysty).

 

  • MISJE FRANCISZKASKIE W AMERYCE I ARYCE (2011)

-wystawa prezentujca dziaalno misyjn Ojców Franciszkanów z Prowincji w. Jadwigi w Boliwii, Kenii, Burkina Faso i Togo. Prezentowane zbiory pochodziy z Muzeum Misyjnego dziaajcego przy Biurze referatu Misyjnego w Górze w. Anny (ok. 150 artefaktów).

 

  • JACEK Malczewski (1854-1929) – malarstwo i rysunek (2011)

- wystawa dzie jednego z najwybitniejszych polskich malarzy przeomu XI  i XX wieku, wypoyczonych z Muzeum Narodowego w Krakowie, Muzeum Narodowego w Poznaniu oraz Muzeum i Archiwum Akademii Sztuk Piknych im. Jana Matejki w Krakowie. Na ekspozycji zaprezentowanych zostao 79 obrazów olejnych rysunków i szkiców artysty oraz 90 dokumentów zwizanych z jego dziaalnoci jako pedagoga i rektora krakowskiej Szkoy Sztuk Piknych. 

 

  • „SDOWNICTWO W PASTWIE SUSKIM ORAZ DAWNE NARZDZIA TORTUR I KAR (2012)

-prezentacja funkcjonowania systemu sdownictwa na ternie tzw. „pastwa suskiego” w XVII-XVIII wieku na przykadach wybranych dokumentów z „Ksigi Sdowej Gromad Pastwa Suskiego z lat 1699-1757” oraz rkopisów pochodzcych z Archiwum Akt Dawnych w Warszawie, poczona z ekspozycj wiernych kopii dawnych narzdzi tortur pochodzcych ze zbiorów Ireneusza Seneckiego. Wystawie towarzyszy folder pt. „Sdownictwo w pastwie suskim.

 

  • „FUNDACJE KOMOROWSKICH i ich wpyw na rozwój Suchej (1613-1614)” (2013)

- wystawa historyczna powicona historii Suchej i tzw. Pastwa suskiego oraz jego prywatnych wacicieli od momentu zaoenia osady w 1405 roku do poowy XIX wieku. Prezentowane zbiory pochodziy z Archiwum Akt Dawnych w Warszawie, Muzeum Miejskiego w ywcu, Archiwum Narodowego w Krakowie Archiwum Pastwowe w Katowicach oraz Katedry Wawelskiej pw. w. Stanisawa i w. Wacawa w Krakowie (Serce dzwonu Zygmunta).

 

  • „BITWY KAMPANII WRZENIOWEJ W MALARSTWIE ANDRZEJA ZIELISKIEGO: KROJANTY, MOKRA, WGIERSKA GÓRKA, WYSOKA” (2013)

- wystawa batalistyczna, skadajca si z ok. 40 obrazów wykonanych w technice olejnej, stanowica dokument w formie ilustracji wielkich, heroicznych bitew, stoczonych przez Wojsko Polskie z okupantem niemieckim pod Krojantami (01.09.1939), Mokr (01.09.1939), Wgiersk górk (02.09.1939) i Wysok (01.09.1939).

 

  • „SUCHA BESKIDZKA. MIASTO WIELU WYMIARÓW. HISTORIA ZAPISANA W OBRAZIE” 1848-2015 (2015)

- kolejna wystawa historyczna, prezentujca za pomoc bardzo bogatego i unikalnego materiau ikonograficznego oraz tematycznych plansz historycznych najnowsze dzieje Suchej i jej mieszkaców od poowy XIX w. po czasy wspóczesne.

 

  • „BOGU NA CHWA, LUDZIOM NA POYTEK. 130 LAT STRAY POARNEJ W SUCHEJ BESKIDZKIEJ 1886-2016” (2016)

-ekspozycja historyczna przygotowana z suskimi straakami z okazji jubileuszu jednej z najstarszych i najbardziej prnie dziaajcych organizacji miejskich – Ochotniczej Stray Poarnej.

 

  • „NAJSTARSZE OSADNICTWO W DOLINIE RZEKI SKAWY” (2016)

- wystawa archeologiczno-historyczna stanowica podsumowanie prac wykopaliskowych prowadzonych w czasie budowy sztucznego zbiornika retencyjnego na rzece Skawie – winna Porba (Jezioro Mucharskie), poczone z przekazaniem muzeum materiau archeologicznego, pozyskanego w trakcie bada archeologicznych z cennym skarbem ozdób z brzu (tzw. Kultura uycka).

 

  • „MIASTO KOLEJARZY. HISTORIA KOLEI W SUCHEJ BESKIDZKIEJ 1884 - 2021” (2021)

- wystawa przedstawiajca znaczenie powstaego wza kolejowego Sucha na trasie kolei transwersalnej dla przemianspoecznych i gospodarczych Suchej i caego regionu. Na wystawie zaprezentowano cenne zbiory kolekcjonerskie, rodzinne, jak równie gromadzone z sentymentu do wykonywanej pracy kolejarza. Wystawa zostaa wzbogacona o modele lokomotyw z rónych okresów historii.

 

Na uwag zasuguje równie cykl wystaw bdcych pokosiem dugoletniej wspópracy Muzeum Miejskiego z Narodowym Bankiem Polskim i Mennic polsk S.A. w zakresie edukacji ekonomicznej oraz historycznej dzieci i modziey. W jej wyniku w muzeum zaprezentowane zostay tematyczne wystawy numizmatyczne pt.: „Pienidz w historii” (2009-2010), „pienidz w kulturze Europy” (2011), „Pienidz jako dzieo sztuki” (2012) wraz z wybiciem i emisj 1 Dukata Suskiego, „Bohaterowie monet kolekcjonerskich emitowanych przez Narodowy Bank Polski” (2013-2015), „Historia Polski w monetach” (2015-2016), „Pienidz i jego rola w gospodarce Polski i Europy”(2016-2017).

 

W l. 2007-2012 pracownik muzeum i autor koncepcji plastycznych wielu wystaw, artysta, malarz Rafa Lenart, wykona na podstawie zachowanej ikonografii i dostpnych róde historycznych cztery portrety wacicieli zamku suskiego: Kaspra Castilione Suskiego, Piotra Komorowskiego, Jana Wielopolskiego i Aleksandra Branickiego, które prezentowane s w Sali Rycerskiej zamku suskiego.

 

Wielu przygotowanym przez Muzeum Miejskie wystawom towarzyszyy katalogi i publikacje, bdce form dokumentacji prezentowanych zbiorów. Nie jest to jednak jedyny wymiar dziaalnoci wydawniczej prowadzonej przez muzeum. Instytucja ta co pewien czas publikuje materiay promujce dziedzictwo kulturowe Suchej Beskidzkiej w postaci ozdobnych kart witecznych i pocztowych, okolicznociowych kalendarzy, druków ulotnych i folderów, a take wiksze monograficzne historyczne opracowania albumowe powicone dziedzictwu kulturowemu i historii miasta. Przykadami tego typu wydawnictw, które ukazay si w ostatnich latach opracowanych s np.:
- ,,Z dziejów Parafii Suskiej” ( 2008 )
- ,,Pienidz w historii’’ ( 2009 )
- „Malarska rzeczywisto Wojciecha Weissa i Anerii. Katalog malarstwa artysty z opisem dzie prezentowanych na wystawie” ( 2009).
- ,,Panowie suskiego zamku” (2013).
- ,,Miniprzewodniki po Suchej Beskidzkiej’’ , t. 1-14 (2013-2015). 
- ,,Bogu na chwa, ludziom na poytek. 130 lat Stray Poarnej w Suchej Beskidzkiej (1886-2016)’’ (2016)
- ,,W sferze sacrum. Kapliczki, figurki i przydrone krzye Ziemi Suskiej’’ (2016) 
- „Najstarsze osadnictwo w dolinie rzeki Skawy” (2016)
- „Od galicyjskiej kolei transwersalnej do miasta kolejarzy. Historia kolei w Suchej Beskidzkiej.” (2021)
- warto doda, e w Muzeum Miejskim mona zobaczy dwa filmy nagrane specjalnie do prezentowanych wystaw,: „Przez stulecia. Z dziejów Suchej i pastwa suskiego”(2013) oraz „Najstarsze osadnictwo w dolinie Skawy. Historia i badania naukowe” (2016).

 

Dziaalno muzeum jako samorzdowej instytucji kultury, jest finansowana gównie ze rodków budetowych Gminy Sucha Beskidzka, jednak od pocztku jego istnienia wanym z priorytetów stao si pozyskiwanie przez ni jak najwikszej iloci rodków zewntrznych, zarówno na organizacj wystaw, wydawanie publikacji, jak równie na dziaania majce na celu dostosowanie placówki do standardów na miar instytucji kultury pocztku XXI wieku. Dziki otrzymanym w ten sposób funduszom , udao si zorganizowa kilkanacie wystaw i projektów edukacyjnych , a w l. 2011-2012, w ramach Rzdowego Programu Kultura+ utworzy pracowni do digitalizacji zbiorów. Za to dziaanie Muzeum jako jedna z czterdziestu instytucji w Polsce w 2015 roku otrzymao prestiowe wyrónienie od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego prof. Magorzaty Omilanowskiej.

 

Muzeum na bieco gromadzi i opracowuje zbiory. S one przyjmowane droga darowizn i zakupów od osób prywatnych i instytucji. W 2010 roku Muzeum Miejskie jako instytucja uprawniona do ochrony dóbr kultury przeja kolekcj etnograficzn zgromadzon przez Towarzystwo Mioników Ziemi Suskiej i prezentowan w Domku Ogrodnika. Zbiory te, bdce cennym przykadem kultury materialnej i duchowej mieszkaców Ziemi Suskiej, stanowi obecnie Dzia Etnograficzny muzeum W 2012 do zbiorów trafi album prezentujcy najstarsze znane do tej pory fotografie wykonane w Suchej ok 1893 roku. Ten cenny dokument odnaleziony w Kuni Raciborskiej zosta przekazany przez Pani Rit Serafin – ówczesn Burmistrz Kuni na rce Burmistrza Miasta Stanisawa Lichosyta. W lutym 2016 roku, na podstawie Decyzji Maopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, do zbiorów samorzdowej instytucji kultury zostay przekazane zabytki archeologiczne pozyskane w trakcie trwajcych ponad 15 lat ratunkowych prac archeologicznych w czaszy zbiornika wodnego winna Porba. Natomiast w sierpniu 2017 roku muzeum przejo zbiory z Muzeum im Emila Zegadowicza w Gorzeniu Górnym, ofiarowane przez Fundacj ,, Czartak” ( ok. 600 jednostek). Ta wspaniaa kolekcja malarstwa, rysunku i rzemiosa artystycznego, zgromadzona przez rodzin Zegadowiczów, prezentuje sztuk Polski okresu Dwudziestolecia Midzywojennego.

 

Jednym z istotnych elementów dziaalnoci prac Muzeum, poza gromadzeniem, opracowywaniem i udostpnianiem zbiorów, jest dziaalno edukacyjna, której wyrazem s na bieco organizowane lekcje muzealne przeznaczone dla dzieci i modziey, studentów szkó wyszych i osób dorosych. Tematyka lekcji jest bardzo zrónicowana i dopasowana do aktualnych wydarze, biecych wystaw eksponowanych w Muzeum oraz do obowizujcego w szkoach programu nauczania (m.in. historia, jzyk polski, wiedza o spoeczestwie, wiedza o kulturze).

 



      Historia - 1
      Historia - 2
      Historia - 3
      Historia - 4
      Historia - 5
      Historia - 6
      Historia - 7
      Historia - 8
      Historia - 9
      Historia - 10
      Historia - 11
      Historia - 12
      Historia - 13
      Historia - 14
      Historia - 15
      Historia - 16
      Historia - 17
      Historia - 18
      Historia - 19
      Historia - 20
      Historia - 21
      Historia - 22
      Historia - 23
      Historia - 24
      Historia - 25
      Historia - 26
      Historia - 27
      Historia - 28
      Historia - 29
      Historia - 30
      Historia - 31
      Historia - 32
      Historia - 33
      Historia - 34
      Historia - 35
      Historia - 36
      Historia - 37
      Historia - 38
      Historia - 39
      Historia - 40
      Historia - 41
      Historia - 42

    lekcje muzealne         dla przewodnik�w

    Muzeum Miejskie Suchej Beskidzkiej
    ul. Zamkowa 1
    34-200 Sucha Beskidzka

    tel. + 48 33 874 26 05
    fax: + 48 33 874 26 05
    Zobacz nas na: